Tortona, 15 VII 1929

Do ks. Błażeja Marabotta, przełożonego 
wspólnoty oriońskiej w Polsce

Dusz, dusz!
Drogi Księże Błażeju,
Łaska i pokój naszego Pana niech będą zawsze z nami! Otrzymałem twój miły list z 7 bm. Odpowiadam krótko, ale natychmiast.
1. Jestem zadowolony, że byłeś u ks. biskupa. Powiadomisz mnie, co o was myśli...
2. Cieszę się z drukarni (1). Postaraj się, żeby duch i prosta forma czasopisma odzwierciedlały sposób myślenia. i przynależenia da Małego Dzieła Boskiej Opatrzności.. Postaraj się o wszelkie pozwolenia władzy kościelnej i nie ustępuj innym kierownictwa czasopisma; tymczasem zatrzymaj je w swoim ręku.
Wezwawszy pomocy Bożej i Matki Najświętszej odpowiadam na trzy pytania, które mi zadajesz. 
I. Przyjmij kościół, który nam ofiaruje ks. biskup w Łodzi.(2) Matka Najświętsza dopomoże wam doprowadzić do końca jego budowę - z drugiej stromy pracujcie, żeby dać nowy- dom Bogu - a to nie jest praca ,na próżno. Przeznaczymy tam jakiegoś księdza z jednym lub dwoma klerykami spośród najlepszych i najbardziej przywiązanych do Zgromadzenia.
Chcę wiedzieć, czy przy kościele jest jakiś teren i ile go jest, oraz czy jest dom i czy ga oglądałeś. Trzeba najpierw wszystko dokładnie zobaczyć. Należałoby za wszelką cenę, zanim się Zgromadzenie zobowiąże i podejmie pracę, żebyś dobrze wiedział, jakie są warunki i żebyś mi przysłał tutaj - nim się zobowiążesz - wszystkie te warunki na piśmie, możliwie podpisane przez ks. biskupa, tak żebyśmy w przypadku jego przeniesienia lub następstwa nie mieli kłopotów.
.
II. Pragnę, żeby został otwarty nowicjat zgodnie z prawem, ściśle zgodnie 'z prawem kanonicznym. Kandydaci powinni odbyć przynajmniej - powtarzam - przynajmniej jeden rok próby w probantacie i mieć wymagany wiek. Trzeba być nieustępliwym w tym, co przepisuje Kościół. Odtąd dopuszczę do ślubów tylko tych, którzy odbyli regularnie nowicjat, a do subdiakonatu tylko tych, którzy złożyli śluby wieczyste.
Mówię ci to, żebyś wiedział, czego się trzymać. Trzeba tak postępować. Członkowie Zgromadzenia, powinni żyć w ubóstwie, czystości i posłuszeństwie. składając śluby i zachowując je z delikatnością sumienia.
Kto nie ma świętych ślubów albo by ich nie zachowywał, musi być z miłością, ale całkowicie odseparowany i jak najprędzej wydalony. Zgromadzenie zostałaby zniszczone przez takiego, który by miał pieniądze lub je sobie przywłaszczał jak Judasz.
Podczas rekolekcji proś ojca kaznodzieję, żeby położył większy nacisk na święte ubóstwo, które jest mato rozumiane. Załączam egzemplarz Konstytucji zakonnych, które mają być czytane i komentowane. Ty sam od czasu do czasu czytaj je urywkami dla społeczności.
III. Ks. Sterpi i ja nie będziemy mogli przyjechać, ale postaram się posłać ks. Pensę, nie zaraz jednak, bo byłoby to niemożliwe. Gdy chodzi o kierunek, którego masz się trzymać, oświadczam: jeżeli ktoś popełni. jakieś znaczne uchybienie, musisz mu zwrócić uwagę z wielką miłością bez drobiazgowości i wyrządzania przykrości: masz patrzeć obojgiem, czworgiem oczu, a poprawiać tylko połową tego, co widzisz. Trzeba znać wszystko, a okazywać, jakby się mało wiedziało.
Jeżeli ktoś dopuścił się jakiegoś wykroczenia i znowu w nie wpada, wtenczas do oliwy należy dodać trochę octu i tak postępować, żeby winowajca zrozumiał swój błąd i okrył się rumieńcem wstydu. Gdyby zbłądził po raz trzeci, zadasz mu pokutę publiczną, ale tak żeby widział ból, którego doznajesz zmuszony ta uczynić, i że w sumieniu jesteś do tego zobowiązany.
IV. Oto 10 przykazań dobrego przełożonego:
1. Bądź lekarzem, a nie katem; bądź ojcem, a nie panem względem twoich .braci, to znaczy staraj się zapobiegać ich błędom z łagodnością ojca. Jeśli będziesz musiał karać, niech nie odczuwają wcale znęcania się wroga ani oziębłości obcego im serca, ale niech wiedzą, że twoje serce cierpi i płacze, dlatego że musi ich ukarać.
2. Doskonałość rządzenia zawiera się w tych pięciu słowach: czuwać, kochać „w Panu - in Domino”, znosić, wybaczać i karmić „w Panu - in Domino”. Karmić dobrym bożym pokarmem nauki, prawdy i miłości Jezusa Chrystusa, który w Piśmie św. jest przedstawiony jako Baranek.
3: Dobry i doskonały przełożony powinien być wrogiem wad, a lekarzem mających wady. Powinien czuwać nad nimi i starać się wszelkimi, sposobami, żeby przywrócić ich duszom zdrowie moralne i religijne.
4. Nie powinien być pochopny i za bardzo wierzyć gadułom i tym, którzy donoszą na tego lub owego. Ci, którzy ustawicznie dostrzegają błędy innych, żeby zaraz donieść o nich przełożonemu, są zazwyczaj bardziej występni. Jest to bardzo umiejętna przebiegłość zwracania uwagi przełażonych na błędy kolegów czy współbraci, ażeby ci pierwsi nie mieli czasu zauważyć ich własnych błędów, często bardziej upokarzających i hańbiących.
5. Chociażby nawet donos pochodził od świętego, nigdy nie potępisz kogokolwiek, zanim go nie wysłuchasz, ponieważ naraziłbyś się na ryzyko wyrządzenia krzywdy nie do naprawienia.
6. Wykorzeniaj błędy przede wszystkim siłą twojego przykładu i łagodnością twoich upomnień. A gdybyś nawet był zmuszony ukarać, nie karz nigdy, przenigdy z cierpką surowością.
7. Całą duszą masz nienawidzieć występki, ale z najserdeczniejszą miłością masz się odnosić do tych, którzy zawinili, ponieważ w ten sposób zdołasz ich poprawić i - gdy zajdzie potrzeba - nawrócić. 
8. Jeżeli ktoś wpadnie w jakąś wadę, a my naprawdę kochamy Boga i jako dobrzy synowie staramy się naśladować Pana naszego Jezusa Chrystusa, powiemy mu zadowalając się słowami Boskiego Mistrza; „Idź w pokoju i nie grzesz już więcej - Vade in pace et nali amplius peccare” (por. J 8, 11). Zbłądziłeś, synu, nie rób już tego!
9. Może się zdarzyć, że wobec Boga zawiniliśmy więcej niż ten, którego traktujemy z taką surowością. Jeżeli zaś to się nam wydaje bez znaczenia, pomyślmy, że może jutro ten, którego mamy, przed sobą, zostanie przełożonym i że ryzykujemy, iż on nas, będzie traktował w ten sam sposób.
10. Jest rzeczą naprawdę niewytłumaczalną, że gdy ktoś jest podwładnym chciałby mieć przełożonego jak najbardziej łagodnego, a potem, gdy sam ma władzę, staje się wyniosły, rozkazuje bezwzględnie i staje się tyranem.
Nie powinniśmy nigdy rozkazywać pochopnie ani na chybił trafił. Nie powinniśmy nigdy wydawać zarządzenia - nie mówię o wydawaniu rozkazu - gdy jesteśmy podenerwowani.
Nie narażajmy się nigdy na uporczywe przeciwstawianie się współbraciom niższego szczebla albo na bronienie z surowością naszych rozkazów.
Zgorzkniałemu duchem podwładnemu, a może zamkniętemu w sobie i nieufnemu w stosunku da nas, dajmy możność swobodnego otwarcia się i zwierzenia, żeby mógł poczuć się gotowy do przyjęcia z uległością i przyjemnością tego, co mu zostanie polecone.
Kiedy jesteśmy zmuszeni odmówić czegoś, o co nas proszą - jak to nieraz wypada, lub z obowiązku należy zrobić - wtedy trzeba postąpić w taki sposób, żeby podwładny widział przykrość, jakiej doznajemy odmawiając i żeby też zrozumiał, że ta reguła i obowiązek, a nie co innego, zmusza nas do odmowy.
(Z powrotem podejmuję pisanie, jest 7 sierpnia - św. Kajetana z Tieny, świętego Boskiej Opatrzności). Okażemy się gotowi spełnić ich pragnienie przy innej okazji i zróbmy tak, żeby serce podwładnego nie zostało zasmucane z powodu odmowy i żeby przynajmniej zrozumiał, że skoro przełożony odmówił, to dlatego że obowiązek tak mu nakazywał.

(Jeszcze dziś, 8 sierpnia 1929 r. powracam do listu). Drogi ks. Błażeju, jak widzisz, zaraz chciałem ci odpisać, ale musiałem przerwać. Niedokończony list krążył ze mną w walizce: był w Rzymie, Wenecji, Genui i gdzie indziej...
Wyjeżdżam do Rzymu. Nasi już odprawiają rekolekcje w Sant'Oreste na Soratte w pobliżu Rzymu. W Bra było nas 22 kapłanów, w Rzymie 23. Czterech odprawiło je tutaj, bo tu w kolegium „Dante” głosili rekolekcje misjonarze z Rho i zakończyli w ten poniedziałek. Wzięło w nich udział około 40 kleryków. Tydzień temu wyjechało do Ameryki sześciu misjonarzy - czterech naszych kapłanów i dwóch braci koadiutorów. Kapłani to ks. Arlotti., ks. Tiburzio, ks. Benedykt Anzolin i ks. Colombo. Bracia koadiutorzy pochodzą z naszego domu w Vogherze...
Budowa sanktuarium Matki Boskiej od Straży posuwa się bardzo dobrze. „Bogu niech będą dzięki - Deo gratias”! Nabyliśmy piękny dom z kościołem w Castelfranco w okręgu weneckim, gdzie do szkoły chodził z Riese mały Józef Sarto - póżniejszy papież Pius X. Otworzymy tam oratorium świąteczne i probantat dla kandydatów z tego okręgu. Będzie mógł pomieścić przynajmniej 60 probantów internistów.
Kończę i błogosławię ci z serca. A razem z tobą i w twej osobie błogosławię wszystkim w Jezusie Chrystusie i Matce Najświętszej. Wraz ze mną pozdrawiają was ks. Sterpi i wszyscy tutaj przebywający. Najoddańszy w Panu naszym

ks. Alojzy Orione 
ze Zgromadzenia „Boskiej Opatrzności”

(1) W tym czasie w Zduńskiej Woli orioniści uruchamiali drukarnię i podejmowali między innymi wydawanie oficjalnego miesięcznika dla dobrodziejów i sympatyków ' Zgromadzenia pt. „Małe Dzieło Boskiej Opatrzności".
(2)Ks. bp Wincenty Tymieniecki

Ks. Alojzy Orione
Ze Zgromadzenia „Boskiej Opatrznosci”