Tortona, 4 I 1938

Do moich czcigodnych i drogich Kapłanów Boskiej Opatrzności w Ameryce Południowej, do naszych drogich Kleryków i Aspirantów oraz do najdroższych Pustelników i Braci Koadiutorów

Dusz, dusz!
Łaska Pana i Jego pokój niech będzie zawsze z nami!
Powróciwszy do Italii zapragnąłem zaraz gorąco napisać był skierowany nie tylko do tego czy tamtego współbrata, ale wprost wszystkich. Wprawdzie napisałem kilka listów da niektórych spośród was, ale to nie zadowoliło dostatecznie pragnień mojego serca, żeby móc być w kontakcie ze wszystkimi, mówić do wszystkich i do każdego z was, o najukochańsi w Panu.
Myślałem, że będę mógł to zrobić na święta Bożego Naradzenia, ale była to niemożliwe. Cóż chcecie, Po trzech latach nieobecności mam tu dużo roboty. Ucieszyłem się jednak na myśl, że wkrótce będziecie mieli święte rekolekcje i że będzie to bardzo dobra okazja, bowiem mój list zastanie was wszystkich lub prawie wszystkich zebranych w Panu.
Tak więc teraz piszę do was, jak niejednokrotnie pisywałem z Ameryki do waszych tutejszych braci z okazji świętych rekolekcji.
Jest to czas najodpowiedniejszy, kiedy w świętym skupieniu jesteście lepiej przygotowani na przyjęcie rad, napomnień, a nieraz zrządzeń Bożych dla dobra waszych dusz, ufam więc, że Duch Święty podsunie mi coś dla waszego dobra i dla dobra naszego -drogiego Zgromadzenia.
Ja też niedawno odprawiłem rekolekcje w Rho i jestem z nich bardzo zadowolony. Szkoda, że trwały tak krótka. Głosili je dwaj bardzo dobrzy kaznodzieje-ojcowie oblaci św. Karola. Patrzyłem na przykład prawie stu kapłanów, przybyłych z różnych diecezji do tego domu, specjalnie zbudowanego na rekolekcje dla kleru, i bywałem w sanktuarium Matki Najświętszej przed obrazem Piety, która niegdyś płakała krwawymi łzami.
Wiadomo, że aby rekolekcje osiągnęły swój cel - to znaczy, żeby nam pomogły poznać samych siebie i wzmocnić wolę służenia Bogu ze szczodrobliwością - trzeba je odprawić ochotnie.
Jest to czas, w którym mamy się rozpalić jak żelazo w ogniu, stać się podatnymi i przyjąć formę, jakiej pragnie Pan Bóg. Rekolekcje w domu rekolekcyjnym ojców oblatów św. Karola w Rho są odprawiane naprawdę dobrze, ponieważ zachowuje się tam absolutne milczenie i jest dużo ducha skupienia i zapału modlitewnego.
Dla mnie i dla wszystkich były to dni niebiańskie. Dlatego proszę Boga, żeby takimi były i dla was, o moi drodzy, tak żeby każdy znalazł środki zaradcze przeciw niedociągnięciom życia przeszłego i założył fundament własnej świętości.
Jeśli chcecie je dobrze odprawić, często nawiedzajcie Najświętszy Sakrament i polecajcie się usilnie Najświętszej Dziewicy, naszej Matce.
A teraz wam powiem, że wasza dobroć okazana mi w czasie, gdy przebywałem z wami, przepełnia moje serce i umysł. Stoicie mi zawsze przed oczyma i czuję, jak gdybym was wszystkich nosił w sercu. Odległość bynajmniej nie rozluźniła świętego węzła miłości, który nas łączy. Owszem, daje mi przeżyć żywsze, słodsze i - powiedziałbym - świętsze uczucie ojcostwa, które mnie z wami wiąże i będzie wiązało na wieczność.
Dlatego, choć przebywam daleko od was, jesteście wszyscy obecni w moim sercu przez miłe i ciągłe wspomnienia, wszyscy co do jednego, o moi bracia - biedacy z Małego Kottolenga Argentyńskiego, znakomite dobrodziejki, przyjaciele i dobrodzieje, prawdziwi i najukochańsi bracia w Chrystusie; jesteście wszyscy obecni, każdy poszczególnie - wszyscy w moim sercu, naznaczeni niezapomnianymi rysami, jakby lśniący specjalnym światłem, które jaśnieje w świętej miłości, jakby światłem, które bije z Chrystusowego oblicza.
A ponieważ wraz z uczuciem naszych wspomnień duchowych ożywiło się we mnie również pragnienie waszego dobra, o moi najdrożsi, waszego szczęśliwego postępu na ścieżkach Bożych, nie mogę się powstrzymać od zachęcenia was, żebyście z zapałem dążyli do coraz ściślejszego zjednoczenia się z Jezusem Chrystusem, naszym Panem, z Kościołem i Zgromadzeniem, poświęcając im wszystko co mamy i samych siebie w miłości do Boga.
Uczynicie to z wielką wiarą i całkowitym zdaniem się na Opatrzność Bożą, ożywieni miłością bez granic, szczególnie względem naszych braci najbiedniejszych i opuszczonych.
Przede wszystkim zwracam się do was, kochani chłopcy, aspiranci i nasi klerycy, co do których mamy nasze najpiękniejsze nadzieje, jeśli chodzi o przyszłość Zgromadzenia w tym szlachetnym argentyńskim i urugwajskim narodzie; co do was szczególnie, w których duch naszego powstającego Zgromadzenia zapuszcza głębokie i mocne korzenie. Od was, drodzy moi klerycy, drodzy aspiranci, najdrożsi pustelnicy i bracia koadiutorzy, od was będących jeszcze w kwiecie wieku, od was zwłaszcza, Małe Dzieło Boskiej Opatrzności oczekuje rozwoju z perspektywą błogosławieństwa dla całej Ameryki hiszpańskiej; perspektywą, która zachęci innych gorąco wierzących, pełnych wspaniałomyślnego ducha, płonących Chrystusową miłością, żeby pójść razem z nami i stanąć w cieniu Boskiej Opatrzności, dającym spokój i dobro.
Kochajcie, o moi drodzy, Zgromadzenie, któremuście się oddali, kochajcie je nie jak niewolnicy, ale jak najmilsi synowie.
Po Bogu i Kościele nie kochajcie niczego więcej ponad nasze Zgromadzenie. Kochajcie je jak czułą matkę naszych dusz i całego życia duchowego i zakonnego. Nie pragnijcie niczego więcej, jedynie żeby widzieć, jak się pomyślnie rozwija i kroczy naprzód, ożywione miłością, od której wszystkie cnoty biorą początek, widzieć, jak kroczy odważnie i śmiało prostą drogą doskonałości i jak się rozpowszechnia na całej powierzchni ziemi ku większej chwale Bożej, ku radości papieża i biskupów, ku uświęceniu naszych i wielu, wielu dusz, a także - czemu nie miałbym wam tego powiedzieć? - dla dobra i na chwałę szczególnie Argentyny i Urugwaju.

Obyście te rekolekcje odbyli wszyscy z jak największym zaangażowaniem, zdecydowani z Bożą pomocą oczyścić się z waszych wad i poprawić ze słabości, oderwać dusze od wszystkiego, co mogłoby być jeszcze w was z nawyków światowych, oderwać duszę od niej samej przez radykalne i całkowite zaparcie się siebie.
W tym celu polecajcie się usilnie Najświętszej Dziewicy, naszej Matce i naszej niebieskiej Założycielce. Zaprawiajcie się na podrzędnych stanowiskach, wybierajcie rzeczy skromne w takim duchu, jaki powinien być właściwy dla małych i pokornych synów Boskiej Opatrzności.
Wybaczcie mi, o najdrożsi, że tak bardzo przy każdej okazji nalegam na nieustanne ćwiczenie w pokorze - chodzi bowiem o to, żeby wasze serca stały się uległe i podatne w rękach waszych przełożonych i ojców i w ten sposób były zdolne do czynienia wszystkiego dobra.
Dowiedziałem się z wielką przykrością, że ktoś tam daje się ponosić sentymentalizmowi. Nie, drodzy, nie, sentymentalizm jest wielkim złem, które jak smoła klei nas do stworzeń, wprowadza oschłość do ducha zakonnego i oddala od nas Jezusa Chrystusa. Trzeba wyrwać z serca wszystko, co nie jest Bogiem, co nie jest miłością Bożą i czystą oraz świętą miłością dusz.
Największą waszą troską niech będzie to, żeby żyć Chrystusem, przyoblec się w Chrystusa wewnątrz i zewnątrz, żyć Jego duchem, zachowywać przykazania, pouczenia, ewangelię, umacniając cnoty w sercach, na pierwszym zaś miejscu posłuszeństwo i ofiarną miłość w najdokładniejszym przestrzeganiu reguł, karności i postawy zakonnej.
Względem waszych przełożonych bądźcie jak otwarta księga, w której porozcinano wszystkie stronice. Unikajcie krytyki, nawet każdego słowa i czynu, który by był przeciwny dobrej atmosferze i miłości braterskiej we wspólnocie. Wobec przełożonych bądźcie ulegli, szczerzy, posłuszni. Względem kolegów, wszystkich kolegów bez wyjątku, bądźcie serdeczni, unikając - jak powiedziałem - wszelkich rozdźwięków alba rozłamów.
W każdym domu żyjcie wszyscy zjednoczeni w miłości Chrystusowej, bądźcie „jednym sercem i jedną duszą - cor unum et anima una” (por. Dz 4, 32), miejcie jedną wolę z wolą przełożonego, wspomagając się po bratersku, kochając się święcie - nie słowem i językiem, ale czynem i w prawdzie.
Wszyscy mamy swoje wady, trzeba umieć je znosić i w ten sposób wypełnić przykazanie Pana: „Jeden drugiego brzemiona noście i tak wypełnicie prawo Chrystusowe - Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi Jesu”, jak napisał św. Paweł (Gal 6, 2). Tak postępując będziemy prawdziwymi synami Boskiej Opatrzności.

Powinienem teraz zwrócić się do was, o moi najdrożsi kapłani, ale widzę, że brakuje miejsca i czasu, a i list nie mógłby być wysłany. Będę się streszczał. Napiszę do was jeszcze przed zakończeniem rekolekcji. My kapłani, mimo zaangażowania w posługach kapłańskich, w szkole, przy naszych ubogich braciach, nie powinniśmy zapominać o modlitwie.
Starajmy się uprzytamniać sobie zawsze i odtwarzać we wszystkich rodzajach naszej działalności owe błogosławione trzy lata publicznego życia Pana naszego Jezusa Chrystusa. W czasie wielkich trudów, jakie podejmował ewangelizując rzesze, Pan Jezus nigdy nie zapomniał o modlitwie. Obraz Boskiego Mistrza, który w czasie głoszenia swych nauk oddalał się na górę, aby tam rozmyślać i modlić się, niech będzie dla nas najmilszym obrazem.
Pamiętajmy, o bracia, że nawet w życiu czynnym, pełnym pracy, nie ustaje obowiązek modlitwy. To właśnie modlitwa wznosi nas do Boga i pozwala nam rozmawiać z Nim, łączy nas z Bogiem i uświęca w Bogu. Najlepszą cząstką i jedynie konieczną rzeczą jest obowiązek modlitwy. Papież Innocenty I pisze: „Kapłani mają ciągły obowiązek modlitwy i składania ofiar - Sacerdotibus et orandi ac sacrificandi iuge officium est”.
Ileż niebezpieczeństw nas otacza! Nawet w Akcji Katolickiej czy w konfesjonale napotykamy niebezpieczeństwa. Ileż okazji dostarczają nam zajęcia zewnętrzne! „Czy ty wiesz - pisał św. Bernard do papieża Eugeniusza III, swego wychowanka - dokąd cię zaprowadzą te zajęcia zewnętrzne? Jeżeli z ich powodu zaniedbasz modlitwę i praktyki pobożności, czynności zewnętrzne doprowadzą cię do zatwardziałości serca, a potem, a potem...”.
My kapłani, dzięki naszemu kapłaństwu, staliśmy się mężami modlitwy. Kościół jest „domem modlitwy - domus orationis”. Kapłan powinien być „człowiekiem modlitwy - homo orationis”.
Och, gdybyśmy my kapłani byli zawsze mężami modlitwy, cały świat by się nawrócił, o moi drodzy bracia. „Wszechmocna jest modlitwa - Omnipotens est oratio”. Czyste ręce kapłana Chrystusowego nigdy nie wznoszą się ku niebu bez wyproszenia łask. Jeżeli nie otrzymuje się łask, to znak, że brakuje modlitwy kapłana. Czy my mamy ducha modlitwy? Ten duch jest jak najbardziej potrzebny dla nas kapłanów, a jeszcze więcej dla zakonników. Św. Paweł mówi, że Duch Święty modli się w sercu świętych „niewypowiedzianym wzdychaniem - gemitibus inenarrabilibus” (por. Rz 8, 26). Taki jest duch modlitwy - Duch Święty zawsze modli się w głębi duszy.
Znaki posiadania ducha modlitwy - to pierś i serce rozpalane i płonące miłością Boga i bliźniego, myśli zmierzające zawsze i przede wszystkim do rzeczy dobrych i niebieskich, gorliwość o chwałę Bożą, zachowanie stałego skupienia ducha, nieodczuwanie smaku, ale niesmaku w sprawach ziemskich, znajdowanie pokoju i przyjemności w rzeczach świętych i bożych, w kościele, w czynnościach właściwych posługiwaniu kapłańskiemu.

Wreszcie odmawianie modlitw, odprawianie rozmyślań, odmawianie brewiarza, odprawianie mszy, modlenie się z namaszczeniem. Pierwszym środkiem do nabycia ducha modlitwy jest na pewno modlitwa i prośba do Boga o tę łaskę. Pomoże również bardzo wiele, gdy każdy pilnie i często będzie robił rachunek sumienia co do czystości intencji we wszystkich swoich czynach, a więc, czy to, o co się stara, jest zawsze dla chwały Bożej, czy nie; czy szuka tego, co Boże, czy też szuka samego siebie, własnych korzyści, miłości własnej, a nie miłości Bożej.
Dopóki będziemy szukali samych siebie, nie będziemy mieli nigdy ducha modlitwy. Dopóki będziemy szukali naszego zadowolenia, naszej wygody, osobistych korzyści, poważania, zaszczytów, wysokich stanowisk, nasze serce będzie wypełnione i nie będzie w nim miejsca na przyjęcie ducha Bożego, którym jest duch modlitwy. Duch modlitwy to taki duch, który przenosi nas poza nas samych i burzy wszystko, co ziemskie i znikome, i nie pozwala królować (nikomu) jak tylko samemu Bogu.
Święci swoje rozkosze znajdowali w modlitwie. Jest to łaska nad łaskami. Jeśli o nią usilnie prosimy całym sercem, Bóg nam jej udzieli i staniemy się świętymi.
Modlitwa nas uczy, jak stać się mężami modlitwy. Na pewno wiele kosztuje przyłożenie się do modlitwy, ale im więcej się ją praktykuje, tym staje się łatwiejsza i milsza.
W czasie tych waszych rekolekcji odprawię szczególne modły, żebyście wszyscy wynieśli z nich jak największy pożytek duchowy dla siebie i dla naszego Zgromadzenia.
Żebyście to osiągnęli, przesyłam wam specjalne błogosławieństwo papieża, który czuje się dość dobrze.
Wszyscy tutejsi nasi bracia będą się modlić ze mną. Pozdrawiają was w Panu i ślą słowa pokrzepienia.
A teraz pokornie w duchu klękam przed żłobkiem Bożego Dziecięcia, ażeby wyprosić dla siebie i dla was wszystkich, a także dla tych, którzy nie mogli wziąć udziału w rekolekcjach, błogosławieństwo Pana Jezusa. Niech Mu będzie cześć i chwała na wieki. Amen.

ks. Alojzy Orione
ze Zgromadzenia „Boskiej Opatrzności”