Buenos Aires, 6 II 1935 
XII-lecie wyboru Piusa XI

Do członków Małego Dzieła 
Boskiej Opatrzności, do naszych 
Wychowanków i Przyjaciół ziemi tortońskiej

Łaska i pokój Pana niech zawsze będą z wami.

Oto, moi drodzy synowie w Chrystusie, wychowankowie i przyjaciele ziemi tortońskiej znów zwracam Się do was.
Napisaliście mi, że Jego Ekscelencja ks. bp Egist Dominik Melchiori - nowy ordynariusz tortoński wkrótce dokona swojego ingresu w diecezji, że przyspieszycie modlitwami i życzeniami jego przyjazd i że już przygotowujecie się do jego uroczystego przyjęcia - in exultatione magna.
Powiem, wam zatem, że ta piękna wiadomość sprawiła mi wielką przyjemność również z powodu radości, jaką widzę u was i z powodu dowodów waszej miłości synowskiej względem naszego nowego biskupa, który przybywa do nas, a którego wysłał papież w imię Pana.
Żyjcie zawsze w tej gorącej świętej miłości, o moi drodzy, taki bowiem jest duch religii chrześcijańskiej i taki jest duch Małego Dzieła Boskiej Opatrzności.
Nie jestem nieobecny, nie jestem z wami, całkowicie z wami, pośród was, na czele, żeby przyjąć, oklaskiwać, uczcić nowego naszego biskupa i ojca, o synowie, wychowankowie i najdrożsi tortończycy. Oby go Bóg zachował na długie szczęśliwe lata dla naszego dobra i dla dobra świętego Kościoła. „Ad multos annas, ad multos annos”!

Biskup
Jezus Chrystus ustanowił kolegium biskupie, aby kierowało prawnie świętym Kościołem.
W dwudziestym rozdziale Dziejów Apostolskich, napisanych przez św. Łukasza, jest powiedziane: „Duch Święty ustanowił biskupów, aby kierowali Kościołem Bożym” (28). Biskupi są więc z ustanowienia Bożego. Są oni następcami apostołów, pasterzami i nauczycielami w Izraelu, stróżami depozytu świętej wiary i ojcami dusz. Głową biskupów jest papież - następca św. Piotra i namiestnik Jezusa Chrystusa na ziemi.
Stan biskupi jest najdoskonalszy ze wszystkich; doskonalszy także od stanu zakonnego. W nim pełność kapłaństwa w nim ponad wszystko inne duch wiary, mądrości i mocy.
Biskup w diecezji jest przedstawicielem Chrystusa. Ma władzę karmienia swoich owieczek nauką Pana i sprawowaniem świętych sakramentów; ma również władzę rządzenia.
Boski mandat, który biskup otrzymał od Jezusa Chrystusa, jest tak wzniosły i święty, że żadne zabezpieczenie nie jest za wielkie, którego by należało użyć, żeby żaden interes ziemski nie przeszkodził w jego wykonywaniu. Ponad wszystkimi ludzkimi interesami; sądami, namiętnościami i partiami wznosi się święta ewangelia, a z nią biskup, który jest jej tłumaczem, nauczycielem i obrońcą.
On głosi wszystkim na równi wiarę, zasady moralności, dobroć, obowiązek, sprawiedliwość, łagodność, przebaczenie, poświęcenie i wszystkie inne cnoty ewangeliczne, on głosi chrześcijańską miłość względem ojczyzny, która jest jedną z najświętszych miłości serca ludzkiego; Jezus płakał nad Jerozolimą - ten płacz był również wyrazem miłości względem ojczyzny!
Władza biskupia jest władzą ojcowską, jest władzą najpotężniejszą, ponieważ jest władzą duchową - pełną miłości, wielkości moralnej i kultury. Biskup rozlewa balsamiczny olej łagodności na rany ludu, a jego serce - jak serce św. Pawła - jest sercem samego Chrystusa.
Biskup nie widzi nieprzyjaciół; dla niego wszyscy są synami, a najnieszczęśliwsi, najmniejsi i najpokorniejsi są dlań najdrożsi. Za wszystkich się modli, dla wszystkich ma słowa żywota wiecznego, w intencji wszystkich przystępuje do ołtarza i ofiaruje krew Baranka Bożego, który gładzi grzechy świata.
Biskup jest dobrym pasterzem, który czuwa, karmi i ewangelizuje, który umie cierpieć w milczeniu i potrafi oddać życie za swoje owieczki. Jest łagodny, jak łagodnym jest Chrystus, ale tkwi w nim także i siła Boża. Umie jak lew prowadzić wszelkie walki Chrystusowe, potrafi oddać swoje życie za wolność Kościoła i zbawienie swojego narodu. Jego modlitwy i poświęcenia sprowadzają błogosławieństwo na rzesze, na diecezję i na naród.
O, jakaż to wielkość - biskup! Wiele państw, w tym potężne, z Francją włącznie zostały zorganizowane przez biskupów. Nigdy episkopat katolicki nie był tak mocno zjednoczony i tak potężny, jak w czasach dzisiejszych; jest siłą moralną przeogromną.
Z łączności zaś episkopatu ze Stolicą Apostolską i z żywego źródła duchowego życia, z niewypowiedzianej pociechy, jaką wyższa hierarchia kościelna ma od św. apostoła Piotra, żyjącego w Piusie XI, rodzi się we wszystkich pasterzach odwaga, bratnia zgoda, moc apostolska i owa wolność ewangeliczna, która w naszych czasach jest konieczna szczególnie tam, gdzie święty Kościół jest okrutnie prześladowany (...).

B i s k u p  w listach św. Ignacego męczennika
Po św. Piotrze i Ewodiuszu św. Ignacy był trzecim biskupem w Antiochii - stolicy Syrii, gdzie po raz pierwszy wyznawcy Chrystusa zostali nazwani chrześcijanami. Można twierdzić z wystarczającą pewnością, że znał on apostołów Piotra, Pawła i Jana. Na biskupa był konsekrowany prawdopodobnie w 78 r.
Wiele wiadomości o jego męczeństwie znajduje się w listach, jakie napisał w Smyrnie i Troadzie, kiedy był prowadzony do Rzymu zakuty w kajdany i pod strażą dziesięciu żołnierzy, których nazwał lampartami, bo chociaż wyświadczał im różne dobrodziejstwa, oni okazywali się wobec niego coraz okrutniejsi.
Z Jezusem jako towarzyszem, sprzymierzeńcem w tak wielkiej podroży św. Ignacy, mimo podeszłego wieku nie słabł, ale „stawał się wciąż silniejszy”, mówi św. Jan Chryzostom w jednej przepięknej homilii na cześć świętego męczennika. „Siłą, jaka w nim była, umacniał wszystkich we wierze. Podczas podróży przez przeróżne miasta Azji Prokonsularnej ludzie, którzy znajdowali się wzdłuż drogi zbiegając się ze wszystkich stron, pokrzepiali bojownika wiary modlitwami i wysyłaniem doń delegacji. Otrzymywali w zamian niezwykłą otuchę podziwiając męczennika, który biegł żwawo na spotkanie że śmiercią, tak jak to wypadało komuś, kto został wezwany do królestwa niebieskiego" - kontynuuje św. Chryzostom.
W Smyrnie, gdzie poznał biskupa - św. Polikarpa, został przyjęty z triumfem; tam też przybiegli biskupi i poselstwa licznych Kościołów. Św. Ignacy okazał swoją wdzięczność pisząc listy do Efezjan, Magnezjan, Trallan. Ze Smyrny również skierował list do Rzymian zaklinając ich z całą siłą ducha, żeby nie przeszkadzali jego męczeństwu.
Zwraca się w tym liście do Kościoła, który „przewodniczy”, i nazywa Kościół rzymski „prawodawcą miłości, strzegącym prawa Chrystusa i noszącym imię Ojca”. A dalej mówi: „Zaklinam was, żebyście mi nie okazywali niewczesnej życzliwości. Pozwólcie mi być karmą dzikich zwierząt. Pszenicą Bożą jestem i na mąkę zetrą mnie zęby dzikich zwierząt, abym stał się czystym chlebem Chrystusa”. Mówi potem, że Piotr i Paweł byli w Rzymie ponieważ pisze: „Ja wam nie rozkazuję jak Piotr i Paweł...”. W Rzymie otrzymał koronę męczeńską „skazany na pożarcie zwierzętom - damnatus ad bestias”.
Wysłał listy do Filadelfian, Smyrneńczyków i do św. Polikarpa. Efezjanie posłali do Smyrny swojego biskupa Onezyma, żeby pocieszył świętego i reprezentował ich wszystkich. Św. Ignacy pisał wzniośle o kolegium biskupim.

I g n a c y   do Kościoła w Efezie
Św. Ignacy pisał do Kościoła w Efezie: „Pośpieszyliście zobaczyć się ze mną... Przyjąłem tedy w imię Boże was w osobie Onezyma, męża niewysłowionej miłości, ciałem waszego biskupa, którego, proszę, miłujcie dla Jezusa Chrystusa; bądźcie wszyscy podobni do niego. Chwała Bogu, że wam, którzyście zresztą na to zasłużyli, takiego dał biskupa”. I dalej jeszcze: „Powinniście więc wszelkim sposobem wielbić Jezusa Chrystusa, który was uwielbił, iżbyście zespoleni jednym i tym samym posłuszeństwem, ulegając biskupowi i kolegium biskupiemu, byli zgoła uświęceni”.
Poza tym: „Miłość nie pozwala mi milczeć wobec was, więc postanowiłem upomnieć was, abyście się zgadzali z myślą Bożą. Albowiem także Jezus Chrystus, nieodłączne nasze życie, jest myślą Ojca; tak samo biskupi, ustanowieni po kresach ziemi, trwają w myśli Jezusa Chrystusa. A zatem powinniście się zgadzać z myślą biskupa, co zresztą czynicie, jako że bardzo szlachetne kolegium waszych prezbiterów, godne Boga, tak jest zestrojone z biskupem jak struny lutni... Jeśli bowiem w krótkim czasie z waszym biskupem doszedłem do tak ścisłej zażyłości, nie ludzkiej ale duchowej, toż o ile jesteście szczęśliwsi wy, zespoleni z nim jak Kościół z Jezusem Chrystusem i jak Jezus Chrystus z Ojcem, tak że wszystko w jedności rozbrzmiewa zgodnym głosem.
..Jeśli bowiem wspólna modlitwa dwóch osób taką moc posiada, o ile większą ma moc modlitwa biskupa razem z całym Kościołem (...). Starajmy się zatem o to, by biskupowi nie stawiać sporu, bo mamy być posłuszni Bogu (...). Im więcej kto widzi, że biskup milczy, tym więcej niech go szanuje. Każdego bowiem, którego pan domu posyła, aby rządził w jego imieniu, należy tak przyjąć jak tego, który go posyła. Rzecz więc jasna, że na biskupa tak trzeba patrzeć, jak na samego Pana.
...Wszyscy razem i każdy z osobna skupiajcie się w jednej wierze i w jednym Jezusie Chrystusie, człowieczeństwem z pokolenia Dawida, Synu Człowieczym i Synu Bożym, z posłuszeństwa dla biskupa i kolegium prezbiterów, w duchu skupienia jeden chleb łamiąc, który jest lekarstwem nieśmiertelności, źródłem na to, by nie umierać, ale żyć nieustannie w Jezusie Chrystusie”.

Św. I g n a c y   do Magnezjan
W Smyrnie odwiedzili św. Ignacego biskup Magnezjan Damas a z biskupem przedstawicielstwo, wśród którego był Bassus, Apoloniusz i diakon Zotian. Ignacy dziękując za to napisał (list) do Kościoła w Magnezji koło Meandry.
Oto co mówi do Magnezjan o biskupie: „...A więc, gdy stałem się godny tego, żeby was oglądać w osobie Damasa, godnego Boga waszego biskupa, tudzież w osobach zacnych prezbiterów Bassusa i Apoloniusza oraz towarzysza mojej niedoli - diakona Zotiana, który niech będzie radością moją, bo biskupowi ulega jak łasce Bożej”.
Jako że biskup Damas był jeszcze bardzo młody, przeto pisze Ignacy: „Wam zaś nie godzi się nadużywać młodego wieku biskupa, lecz ze względu na majestat Boga Ojca należy go otoczyć najgłębszym szacunkiem. A ja wiem, że i święci prezbiterzy nie wykorzystują stanowiska, jakie piastuje w tak młodym wieku, lecz pełni roztropności Bożej są mu poddani, a raczej nie jemu, tylko Ojcu Jezusa Chrystusa - Biskupowi wszystkich.
Ku czci zatem Tego, który nas sobie upodobał, należy słuchać bez jakiejkolwiek obłudy. Ten bowiem, który zwodzi biskupa widzialnego, oszukuje Niewidzialnego (...). Kto zwodzi biskupa, oszukuje Boga (...). Trzeba więc nie tylko nazywać się chrześcijanami, ale i nimi być; tak właśnie istnieją tacy, którzy biskupa wprawdzie z imienia uznają, ale robią wszystko bez niego. Rzecz dla mnie jasna, że sumienie ich nie jest dobre, bo urządzają zgromadzenie bezprawnie.
(...) Starajcie się czynić wszystko w Bożej jednomyślności pod przewodnictwem biskupa -jako zastępcy Boga (...). Niech wśród was nic nie będzie takiego, co by was mogło dzielić, ale jednoczcie się z biskupem (...). Tak jak Pan, złączony z Ojcem, nic nie uczynił bez Niego (...), tak i wy bez biskupa i bez prezbiterów (...). Bądźcie ulegli biskupowi i sobie wzajemnie jak Jezus Chrystus w swym ciele Ojcu, a apostołowie Jezusowi Chrystusowi i Ojcu w Duchu Świętym”.

Ś w. I g n a c y   do Trallan
Trallanie wysłali do Smyrny swego biskupa Polibiusza, aby w ich imieniu ucałował kajdany wielkiego biskupa Antiochii. Ignacy z wielką wdzięcznością pisze do świętego trallańskiego Kościoła Azji. Pozdrawia wszystkich wiernych apostolskim zwyczajem i prosi dla nich o wielką radość. W Polibiuszu widzi on rzesze Trallan.
Tak pisze o biskupie: „Kiedy ulegacie biskupowi jak Jezusowi Chrystusowi, wtedy wydaje mi się, że żyjecie nie według zapatrywań ludzkich, ale według zasad Jezusa Chrystusa, który umarł za nas (...). Rzecz zatem konieczna, abyście, tak jak zresztą postępujecie, nic nie czynili bez biskupa (...). Biskup jest wyobrażeniem Ojca (...). Otrzymałem przecież wierny obraz miłości waszej i mam go przy sobie w biskupie waszym, którego sama postać głosi wielką naukę, a łagodność jest jego siłą; sądzę, że szanują go nawet bezbożni”.
Potem mówi o heretykach: „A więc strzeżcie się takich ludzi (...). To wam się nie przydarzy, jeśli nie będziecie pyszni i nie oderwiecie się od Boga Jezusa Chrystusa, od biskupa, przykazań apostolskich (...). Kto czyni cokolwiek bez biskupa (...), nie ma sumienia czystego (...). Więzy moje, które obnoszę dla Jezusa Chrystusa modląc się, abym posiadł Boga, zaklinają was: trwajcie w swojej jednomyślności i w modlitwie wspólnej. Jest obowiązkiem każdego z was, a zwłaszcza prezbiterów, krzepić biskupa na chwałę Ojca, Jezusa Chrystusa i apostołów (...). Żegnajcie w Jezusie Chrystusie, bądźcie ulegli biskupowi jak dowódcy (Bożemu)”.

Ś w. I g n a c y   do Filadelfian
Nadal w podróży na męczeństwo do Rzymu, św. Ignacy pozdrawia z Troady Kościół Boży w Filadelfii w Azji Mniejszej. Pozdrawia go we krwi Jezusa Chrystusa, która jest radością trwałą i wieczną, a „szczególnie, jeżeli jesteśmy w jedności z biskupem”.
„Ten właśnie biskup, jak się dowiedziałem, nie sam z siebie ani z próżności objął rządy Kościoła, ale w miłości Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa (...). A zatem, dzieci prawdy, unikajcie rozdwojenia i nauk fałszywych. Gdzie pasterz, tam wy idźcie za nim jak owce. Wszyscy bowiem, którzy należą do Boga i do Jezusa Chrystusa, stają przy biskupie (...). Wołałem, gdy byłem wśród was, mówiłem głosem wielkim, głosem Bożym: trzymajcie się biskupa i kolegium prezbiterów oraz diakonów (...). To był Duch, który mi oznajmił i tak rzekł do mnie: bez biskupa nie czyńcie niczego. Wszystkim jednak, którzy pokutują, Pan odpuszcza, jeśli się tylko nawrócą do jedności z Bogiem i do łączności z biskupem”.

Ś w. I g n a c y   do Smyrneńczyków
Z Troady jeszcze św. Ignacy napisał do Kościoła w Smyrnie, który nazywa najgodniejszym Boga i płodnym w świętość, prosząc go o przysłanie przedstawicieli do Antiochii, by się wspólnie cieszyć z przywróconego w tym Kościele spokoju.
Oto, co im mówi o biskupie:	„Wszyscy bądźcie posłuszni biskupowi, jak Jezus Chrystus Ojcu (...). Niech nikt bez biskupa nie załatwia żadnej sprawy kościelnej. Za ważną uważajcie tę eucharystię, która się sprawuje pod przewodnictwem biskupa albo tego, któremu biskup dał upoważnienie. Gdziekolwiek się pokaże biskup, niech tam będą wszyscy, tak jak gdziekolwiek jest Jezus Chrystus, tam też jest Kościół katolicki (...). Dobrze czyni, kto z oczu nie spuszcza Boga i biskupa (...). Kto szanuje biskupa, tego szanuje Bóg. Kto czyni cośkolwiek bez wiedzy biskupa, ten służy diabłu”.

Ś w. I g n a c y   do św. Polikarpa
W podróży swojej do Smyrny św. Ignacy poznał biskupa - św. Polikarpa, ucznia św. Jana Ewangelisty i innych apostołów. Polikarp rozmawiał z wieloma osobami, które widziały Jezusa. Na biskupa Smyrny był konsekrowany przez któregoś z apostołów, a może nawet przez samego św. Jana prawdopodobnie w 100 r., to znaczy cztery lata przed śmiercią św. Jana Ewangelisty. Za ucznia miał św. Ireneusza. W strzeżeniu wiary tak był gorliwy, a w nauczaniu ewangelii i prawdy tak odważny, że stał się młotem na heretyków. Opowiadają o nim, że spotkał się pewnego razu z Marcjonem, który go zapytał: ,;Poznajesz mnie?” „Tak, poznaję cię pierworodny szatana” - odparł św. Polikarp. Niestrudzenie także naprowadzał heretyków na drogę prawdy, toteż za pontyfikatu papieża Aniceta przybył do Rzymu i nawrócił wielu zwolenników Walentyna i Marcjona.
Gdy okuty w kajdany przybył św. Ignacy Antiocheński do Smyrny w drodze do Rzymu, gdzie miał być rzucony na pożarcie dzikim zwierzętom, św. Polikarp ucałował jego kajdany, pocieszał na wszelkie sposoby i zawarł z nim głęboką braterską przyjaźń. Św. Ignacy przed odjazdem z Troady na zachód napisał do niego list, z którego przytaczam niektóre zdania, mówiące o biskupie. Św. Polikarp też został skazany na spalenie żywcem 23 lutego 155 r. i otrzymał palmę męczeństwa.
„Uwielbiam Boga chwaląc twego ducha pobożności, opartego o niezłomny granit wiary (...). Nosi, jak doskonały bojownik; słabości wszystkich (...). Im większa gdzieś jest trudność, tym większy zysk (...). Jeżeli ktoś będzie się pysznił, upadnie, a jeżeli się wywyższy ponad biskupa - jest umarłym (...). Dajcie biskupowi posłuch, a przez to i Bóg was wysłucha”.

Biskup tortoński a Małe Dzieło Boskiej Opatrzności
Gdy w 1887 r., na rok przed jego śmiercią, poproszono św. Jana Bosko, żeby coś napisał o papieżu z okazji jubileuszu Leona XIII, on wydał pismo, które dokładnie ujawnia, jak ów wielki święty naszych czasów myślał, działał i pisał o papieżu podczas swojego apostolstwa. A ponieważ to właśnie w szkole św. Bosko poznałem i nauczyłem się kochać bezgranicznie papieża, dlatego czuję niewysłowioną radość, że mogę przytoczyć w tym miejscu owo świadectwo:
„To, co mogę zrobić, to tylko wyznać, że wszystkie uczucia wiary, poważania, szacunku, czci i niewzruszonej miłości św. Franciszka Salezego względem Ojca św. są też moimi uczuciami.
Przyjmuję z radością wszystkie chwalebne tytuły, które zebrał on od ojców świętych i od soborów, a z których uplótł koronę utkaną drogimi klejnotami i ozdobił głowę papieża; te zaś między innymi są następujące: klejnot Abla dla prymatu, Abrahama dla władzy patriarszej, Melchizedeka dla kapłaństwa, Aarona dla godności, Mojżesza dla autorytetu, Samuela dla władzy sądowniczej, Piotra dla władzy w ogóle, Chrystusa dla namaszczenia, pasterza dla wszystkich pasterzy, i mógłbym jeszcze więcej niż 40 innych przytoczyć tytułów, nie mniej godnych i stosownych”. Tak pisał św. Bosko.
A więc, moi kochani synowie w Chrystusie i wy wychowankowie i przyjaciele Małego Dzieła, pozwólcie mi, że skorzystam z tej pomyślnej okazji ingresu do diecezji tortońskiej Jego Ekscelencji ks. bpa Egista Dominika Melchioriego - waszego ojca i przyjaciela, który w młodości dostąpił tego niezwykłego szczęścia, że miał ks. Bosko za przewodnika swojej duszy, za wybitnego dobrodzieja i nauczyciela. Pozwólcie mi przynajmniej z daleka połączyć i moją radość z radością waszą, kleru, ludu miasta i diecezji, i przyglądać się i naśladować przykład jego mistrza. Inaczej być nie powinno.
Jak niegdyś ks. Bosko papieżowi, tak dziś wasz biedny ksiądz zebrał swemu nowemu czcigodnemu biskupowi kwiaty pierwszych wieków chrześcijaństwa - okresu męczenników - kwiaty owej wiary, która nigdy nie więdnie, i ofiaruje je jaka wiązankę, roztaczającą woń Chrystusową i najprzyjemniejszy zapach apostolstwa.
Bóg pozwala mu odczuć, że ks. biskup z tego będzie zadowolony i pokrzepiony na duszy, ponieważ myśli innego biskupa o tym stanie są piękne i wzruszające. Są to słowa życia i miłości wielkiego męczennika, słowa, które przenikają do głębi duszy, albowiem wyrażają czystą prawowierną naukę Kościoła św. o biskupstwie.
Ekscelencjo i mój ojcze w Chrystusie, oto kwiaty, które składa syn z daleka u twych stóp; są to tytuły władzy nauczycielskiej i godności biskupiej, powinności, wyrazy posłuszeństwa, miłości i uszanowania, jakie się mu należą, podane przez św. Ignacego, wielkiego biskupa antiocheńskiego, w przepięknych listach, które napisał do Kościołów w Azji i do Rzymian wtedy, gdy był prowadzany na męczeństwo.
Jest to niezrównane świadectwo wiary pierwszych wieków, która jest naszą wiarą - wiary, która nie zna pomieszania języków, wiary, która się nie zmienia, ponieważ jest niewzruszalna i nieśmiertelna, wiary jedynie prawdziwego Kościoła Chrystusowego - jednego, świętego, katolickiego, apostolskiego i rzymskiego, pod opieką Ducha Świętego - jedynego Stróża Pisma św. i boskiej Tradycji, jedynego nieomylnego Nauczyciela objawionego słowa.
Zatem powiem za ks. Bosko: przyjmuję za swoje uczucia wiary, miłości, czci św. Franciszka Salezego względem papieża i św. Ignacego względem biskupów; naukę zaś i doktrynę wielkich świętych zachowam w sercu i one będą krwią mojej krwi i życiem mojego życia.
Będę również tę naukę wpajał w moich synów i wychowanków w Panu, aby nią karmili ducha i żyli według wzoru i życia Chrystusa i nakazów Kościoła. W posłuszeństwie, oddaniu i uniżoności względem mojego biskupa i ojca; czynię te wyznania wiary, które prawdziwie dowodzą, ile i jak myślę o papieżu i godności biskupiej, które dowodzą, jak w to wszystko wierzę i w miłości względem namiestnika Chrystusa chcę za pomocą Bożą żyć i wytrwać w życiu i przy śmierci.
Całuję święty pierścień Jego Ekscelencji i ręce z taką czcią, jak gdybym to czynił samemu św. Marcjanowi - pierwszemu biskupowi Tortony. Klękam z pokorą u jego stóp jak przed samym Chrystusem i Jego namiestnikiem - papieżem, przyrzekając mu w swym imieniu i wszystkich, o moi synowie i wychowankowie, pełne posłuszeństwo, miłość, uszanowanie i modlitwy. Żałuję tylko, że nie mogę uczynić tego osobiście, ale cóż, Bóg tak chce, żebym się znajdował daleko. Niech Jego Ekscelencja raczy nam pobłogosławić!
Składam u stóp mojego biskupa los Małego Dzieła ze wszystkimi naszymi nędzami i łachmanami; w pokorze wyznaję: oto, dobry ojcze, jesteśmy na twoje rozkazy, będziemy cię słuchać, tak jak gdyby do nas przemawiał Bóg. Takie jest życie nasze w ukrzyżowanym Jezusie Chrystusie, Bogu i Odkupicielu i w Najświętszej Maryi Pannie; to znaczy stać się jak łachmany, mali, pokorni, wierni i oddani papieżowi i biskupom u ich stóp, to znaczy żyć i umierać z miłości u stóp papieża i biskupów.
Błagam miłosierdzie Boże o tę tylko łaskę, by synowie Małego Dzieła Boskiej Opatrzności nigdy i w żaden sposób nie odsunęli się od zasad i nauki apostolskiej, oraz od synowskich uczuć względem papieża i biskupów, tak po mistrzowsku omówionych przez św. Franciszka Salezego i wielkiego bojownika i męczennika wiary - św. Ignacego Antiocheńskiego. Przeciwnie, by synowie Boskiej Opatrzności byli zawsze najbardziej kochającymi synami papieża - „słodkiego Chrystusa na ziemi”, episkopatu i Kościoła, by łącznie z niżej podpisanym w bezwzględnym posłuszeństwie i synowskim oddaniu bez granic byli pokornymi sługami, gorącymi obrońcami Stolicy Apostolskiej i biskupów.
Ponad wszystkimi naszymi myślami i uczuciami powinna zawsze górować chwała Boża, papieża i biskupów; bądźmy pewni, że pracujemy dla naszego uświęcenia i dla zbawienia dusz,, że przyczyniamy się w ten sposób - choć w małym stopniu - także do dobra naszej ojczyzny.
Przywiązanie, szacunek i cześć nie tylko dla godności papieża i biskupów, ale dla nich jako konkretnych osób nigdy nie będą za wielkie. Dlatego wpajajmy te uczucia usilnie w naszych wychowanków i wiernych; w razie potrzeby jako synowie najoddańsi brońmy Stolicy Apostolskiej słowem, pismem i czynem, a nawet męczeństwem, tak żebyśmy we wszystkim, co robimy i mówimy, zmierzali - jak to już jest - do większej miłości względem namiestnika Jezusa Chrystusa i biskupów, których „Duch Święty ustanowił, by kierowali Kościołem Bożym” (Dz 20, 28). I to niech będzie jednym z fundamentalnych kanonów i prawem konstytutywnym Małego Dzieła. Prośmy codziennie Boga, by raczej umrzeć, niż odstąpić od tej zbawiennej nauki apostolskiej.
Sic Deus nos adiuvet - Tak niech nas Bóg wspomaga!
Tak, niech Bóg nam dopomoże, o moi synowie; wychowankowie i dobrodzieje i pociesza aż do śmierci - et ultra.. Gdy kocham naszego Pana, Matkę Najświętszą - założycielkę naszego Zgromadzenia, gdy kocham papieża, biskupów i Kościół Boży, gdy kocham małych i biednych najbardziej opuszczonych, zdaje mi się, że już prawie jestem w niebie; nie odczuwam zmęczenia, nie obchodzą mnie oszczerstwa i bóle, które dzięki Bogu są niemałe. Wtedy raczej Jezus skłania mnie, żebym Go prosił o zapał w pracy nad zbawieniem dusz, wiarę, o większą wiarę, ale taką - jak mówił Cottolengo - która prowadzi do umiłowania utrapień, przeciwności i krzyża. O szczęśliwy ucisku! O chlebie pociechy!
Z wiarą, modlitwą i odwagą, moi synowie i przyjaciele, naprzód „w Panu - in Domino”! Starajcie się ustawicznie zdobywać pokorę i miłość; bądźcie dobrzy, pobożni, pracowici, postępujcie w obecności Bożej. Moje serce jest z wami!

Przed kilkoma dniami przy pomocy Bożej otworzyliśmy tu piękny zakład, który ma za zadanie przygotować odpowiedni personel dla Argentyny i Urugwaju. Poświęcenia dokonał Jego Ekscelencja ks. abp Filip Cortesi, nuncjusz apostolski, 18 stycznia - w uroczystość katedry św. Piotra w Rzymie.
Jego Ekscelencja raczył przybyć i celebrować mszę św. a potem wygłosić bardzo piękną mowę. Tak był zadowolony z nowego zakładu, że przed odjazdem powiedział mi: „Gdyby Ksiądz przyjechał do Ameryki jak tylko po to...” - Deo gratias! Na nowym gmachu na tle lazurowego nieba w promieniach słonecznych powiewają trzy flagi - argentyńska, papieska i trójkolorowa włoska.
Do widzenia, drodzy moi zakonnicy, przyjmijcie od waszych współbraci z Ameryki pozdrowienia i módlcie się za nas!
Do widzenia, biedni i opuszczeni chłopcy, staruszkowie, niewidomi, sieroty, epileptycy, chorzy i moje dobre staruszki opuszczone przez świat, ale nie przez Jezusa! Nie wątpcie, Opatrzność Boża wie, że istniejecie; módlcie się, przystępujcie do świętych sakramentów, a Opatrzność nie zapomni o was. Nie zapominajcie o dobrodziejach i polecajcie Panu w waszych modlitwach małego brata i sługę ks. Orionego, który nie potrafi myśleć o was bez łez. Wy jesteście miłością mojego serca.
Najdrożsi młodzieńcy, byli wychowankowie, przyjaciele, dobrodzieje, żyjcie czynną wiarą; módlmy się według intencji biskupa; przygotowujmy się do spełnienia tego, co nam nakaże. Bądźcie zdrowi. Do widzenia.
Do widzenia, moi drodzy synowie. Ucałujcie wszyscy ode mnie ręce nowemu biskupowi; przyjmijcie także dla mnie błogosławieństwo, którego wam udzieli, i prześlijcie mi je - to będzie dla mnie najmilszy podarek i pokrzepienie, jakie możecie mi sprawić. Błogosławieństwo biskupie jest błogosławieństwem Jezusa.
Przyjdź Jezu! Wzdychamy jedynie do Ciebie, o Panie, chcemy tylko Ciebie!
Synaczkowie, noc tego życia już jest zaawansowana - zbliża się dzień: módlcie się za mnie! Chcę, żebyśmy weszli do nieba prowadzeni za rękę przez Matkę Najświętszą; wejdziemy tam przez miłosierdzie Boże śpiewając: „Chrystus vincit - Chrystus zwycięża; Magnificat - Uwielbia dusza; Tu es Petrus - Tyś jest Opoka; Posuit Episcopos regere Ecclesiam Dei - Ustanowił biskupów, aby kierowali Kościołem Bożym; Ecce quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum - O, jak dobrze i słodko mieszkać braciom razem - nasze Credo” i pieśni naszej silnej wiary i wielkiej miłości. „Fiat, fiat - Amen, amen”!
Hojnie wam błogosławię i obejmuję dusze wasze w słodkim uścisku. Oddany wam w Jezusie i Matce Najświętszej

ks. Alojzy Orione
ze Zgromadzenia „Synów Boskiej Opatrzności”